Historyczny pomnik 12. Pułku Piechoty w Wadowicach odnowiony
![Poświęcenie sztandaru 12 Pułku Piechoty w Wadowicach. 1924 r, Fot. NAC Poświęcenie sztandaru 12 Pułku Piechoty w Wadowicach. 1924 r, Fot. NAC](/sites/default/files/styles/open_article_750x0_/public/202406/12pp_wadowice.jpg?itok=t80kSGpo)
Zakończyła się renowacja Pomnika Poległych Żołnierzy 12. Pułku Piechoty w Wadowicach. Jest on jednym z symboli miasta. Burmistrz Bartosz Kaliński poinformował, że monumentowi przywrócony został oryginalny wygląd z 1928 roku.
„Od kilku dni +wartę+ na odrestaurowanym pomniku 12 P.P. pełni nowy żołnierz. Historia zatoczyła koło, bo nowy postument zmienił się nie do poznania i wygląda teraz tak, jak zaginiony oryginał z 1928 roku. Żołnierz jest z wapienia. Wykonany został na podstawie archiwalnych zdjęć przez artystę rzeźbiarza Andrzeja Krawczaka” – oznajmił burmistrz Kaliński w mediach społecznościowych.
Jak dodał, na odnowionym postumencie wymienione zostały wszystkie nazwy pól bitewnych pułku. "Uzupełniliśmy go o dwie brakujące bitwy: Kality – Bojary 1920 oraz Stonawa 1919. Wszystkie napisy są teraz odlane z brązu” – podał.
Renowacja kosztowała 197 tys. zł. Gmina z własnego budżetu przekazała na ten cel 4 tys. zł. Reszta pochodziła z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.
Historia zatoczyła koło, bo nowy postument zmienił się nie do poznania i wygląda teraz tak, jak zaginiony oryginał z 1928 roku. Żołnierz jest z wapienia. Wykonany został na podstawie archiwalnych zdjęć przez artystę rzeźbiarza Andrzeja Krawczaka – oznajmił burmistrz Wadowic.
Pomnik Poległych Żołnierzy 12. Pułku Piechoty Ziem Wadowickiej stoi przed budynkiem dawnych koszar. Został odsłonięty 11 listopada 1928 roku. Ufundowało go społeczeństwo Wadowic, a zaprojektował rzeźbiarz Józef Jura.
Szczyt wykonanego z piaskowca cokołu zdobi urna z emblematami Krzyża Walecznych i girlandą laurową. Na bokach umieszczono nazwy sześciu pól bitewnych, w których walczyli żołnierze „dwunastki” broniąc Polski przed czechosłowacką (1919) i bolszewicką agresją. W połowie pięciometrowego postumentu umieszczona została figura żołnierza z bronią u boku, częścią ekwipunku oraz Krzyżem Walecznych na piersi munduru. Poniżej niej wmurowana była tablica o treści upamiętniającej 35 żołnierzy pułku, którzy zginęli w walce o Polskę.
Podczas II wojny światowej Niemcy zbezcześcili monument. Usunęli z niego figurę żołnierza, a także daty i nazwy zwycięskich bitew.
W 1975 roku władze komunistyczne nakazały przeniesienie cokołu pomnika na cmentarz wojskowy w Wadowicach. Na swoje miejsce wrócił – staraniem działaczy NSZZ Solidarność - w listopadzie 1981 roku. Osłonięty został tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego. Elementy rzeźbiarskie wykonał Franciszek Suknarowski.
Pomnik, przed którym odbywają się obchody świąt państwowych i uroczystości patriotyczne, przed renowacją był w złym stanie. Pękała figura żołnierza, którą ze zbrojonego betonu wykonał Franciszek Suknarowski. Zbrojenie pęczniało i rozsadziło ją od środka.
12. Pułk Piechoty został sformowany w Wadowicach pod koniec 1918 roku. Żołnierze uczestniczyli między innymi w walkach z Ukraińcami, w odpieraniu czechosłowackiej agresji w styczniu 1919 roku, w wojnie z bolszewikami, a także w wojnie obronnej w 1939 roku.(PAP)
Autor: Marek Szafrański
szf/ bar/
Copyright
Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.