27.12.2021

Prezydent: cała Rzeczpospolita powinna czcić pamięć powstania wielkopolskiego

Prezydent RP Andrzej Duda (C) podczas obchodów Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego pod Pomnikiem Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Fot. PAP/J. Kaczmarczyk Prezydent RP Andrzej Duda (C) podczas obchodów Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego pod Pomnikiem Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Fot. PAP/J. Kaczmarczyk

Macie prawo domagać się od całej reszty Rzeczypospolitej, aby oddała hołd powstańcom wielkopolskim i powstaniu wielkopolskiemu - powiedział w poniedziałek w Poznaniu prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości 103. rocznicy wybuchu zwycięskiego zrywu.

W tym roku po raz pierwszy obchodzony jest Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. "Został on ustanowiony specjalną ustawą, której inicjatywa powstała na tej ziemi, w Wielkopolsce, w Poznaniu, jako inicjatywa społeczna, oddolna" – mówił prezydent.

"Można powiedzieć, że jest to tu od pokoleń przyjęte, że ważne idee rodzą się, tak po prostu, w zaciszu domowej rozmowy, przyjacielskiego spotkania, gdzie rozmawia się o ważnych sprawach, bo polskie sprawy zawsze były sercu Wielkopolan i sercu Wielkopolski" – dodał.

"Można powiedzieć, że jest to tu od pokoleń przyjęte, że ważne idee rodzą się, tak po prostu, w zaciszu domowej rozmowy, przyjacielskiego spotkania, gdzie rozmawia się o ważnych sprawach, bo polskie sprawy zawsze były sercu Wielkopolan i sercu Wielkopolski" – dodał.

Duda powiedział także, że cieszy się z tego powodu, że "w Wielkopolsce i Poznaniu czczenie pamięci powstańców wielkopolskich i powstania wielkopolskiego uważacie za swój obowiązek".

"Jako prezydent Rzeczypospolitej powiem, że macie prawo domagać się od całej reszty Rzeczypospolitej, by ten hołd powstańcom wielkopolskim i powstaniu wielkopolskiemu, jako wielkiej idei, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do odrodzenia się wolnej Polski, to wydarzenie czciła jako jedno z najważniejszych, związanych z odzyskaniem przez Polskę niepodległości ponad sto lat temu" – wskazał.

Prezydent przypomniał także, że początkowo powstanie było społecznym zrywem. "Bardzo szybko przerodził się w formę zinstytucjonalizowaną, bo szybko stał się powstaniem, które miało swoje władze i dowództwo. Z szybkiej wymiany ognia, która toczyła się przez pierwsze godziny w Poznaniu, stało się zorganizowanym ruchem bojowym" – mówił prezydent.

"Bardzo znamienne jest to, że dzisiaj bardzo często trudno jest odtworzyć, kto był w poszczególnych oddziałach" – mówił Duda. Jak wskazał, stało się tak dlatego, że "w Wielkopolsce ludzie mieli pragmatyczne podejście – chcieli do Polski, wolnej Polski, chwytali za broń, kiedy była potrzeba walczyli i zwyciężali, a kiedy wróg został zwyciężony, wrócili do pracy".

Prezydent podkreślił, że to dzięki powstaniu wolna Polska mogła być całością w swoich najistotniejszych, historycznych częściach.

"Jak też mogłaby istnieć Polska bez Ostrowa Tumskiego, Ostrowa Lednickiego, bez Gniezna bez Poznania - bez tej piastowskiej kolebki. Jak mogłaby istnieć odrodzona Polska bez miejsca, gdzie został przyjęty chrzest, gdzie narodziła się polska państwowość. To waszym pradziadkom i dziadkom zawdzięczamy to, że stała się ona całością" – podkreślił.

"Jak też mogłaby istnieć Polska bez Ostrowa Tumskiego, Ostrowa Lednickiego, bez Gniezna bez Poznania - bez tej piastowskiej kolebki. Jak mogłaby istnieć odrodzona Polska bez miejsca, gdzie został przyjęty chrzest, gdzie narodziła się polska państwowość. To waszym pradziadkom i dziadkom zawdzięczamy to, że stała się ona całością" – podkreślił.

Marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak przypomniał, że w rezultacie powstania Wielkopolska stała się częścią odradzającego się państwa polskiego; przyniosła II RP swój potencjał gospodarczy i społeczny, wzmocniła ją siłą bojową Armii Wielkopolskiej i przywróciła ojczyźnie piastowskie korzenie.

"Stało się tak dzięki ogromnej mobilizacji wszystkich Wielkopolan, naszych przodków, którzy w krótkim czasie potrafili sformować i wyposażyć stutysięczną armię, zdolną stawić czoła zaborcy i potwierdzić przed autorami powojennego traktatu wolę wielkopolskiego społeczeństwa" - powiedział.

Jak podkreślił, powstanie wielkopolskie zasługuje na to, by wdzięczna pamięć o nim była obecna w świadomości wszystkich rodaków.

"To bardzo poważne wyzwanie, z którym jako samorząd województwa, wraz z Towarzystwem Pamięci Powstania Wielkopolskiego, mierzymy się od kilkunastu lat. Bardzo wiele w tej misji się udało, ale jest to proces wymagający uporu, konsekwencji i cierpliwości a także wytężonej pracy i niemałych nakładów finansowych" - powiedział.

"Dziś zamykamy ten pierwszy rozdział tej powstańczej pracy i otwieramy kolejny. Dzięki inicjatywie ustawodawczej prezydenta Andrzeja Dudy, który życzliwie przyjął wniosek sześciu organizacji i instytucji, licznie poparty przez samorządy i obywateli, świętujemy dziś po raz pierwszy Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego" – powiedział.

Marek Woźniak podziękował Andrzejowi Dudzie za zrozumienie i akceptację aspiracji Wielkopolan do podniesienia victorii wielkopolskiej do rangi święta państwowego. Podziękował też parlamentarzystom za jednomyślność przy ustanawianiu nowego święta.

"Dziś zamykamy ten pierwszy rozdział tej powstańczej pracy i otwieramy kolejny. Dzięki inicjatywie ustawodawczej prezydenta Andrzeja Dudy, który życzliwie przyjął wniosek sześciu organizacji i instytucji, licznie poparty przez samorządy i obywateli, świętujemy dziś po raz pierwszy Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego" – powiedział.

Sejm przyjął ustawę ustanawiającą nowe święto państwowe 1 października, a 28 października jednogłośnie poparł ją Senat. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę 23 listopada w historycznym miejscu, czyli w dawnym poznańskim Hotelu Bazar, w którym tuż przed wybuchem powstania zamieszkał Ignacy Jan Paderewski.

Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. Zdobycze powstańców potwierdził rozejm w Trewirze, podpisany przez Niemcy i państwa ententy 16 lutego 1919 r. Ostateczne zwycięstwo przypieczętował podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski, w którego wyniku do Polski powróciła prawie cała Wielkopolska. (PAP)

autorzy: Anna Kruszyńska, Rafał Pogrzebny, Szymon Kiepel

akr/ rpo/ szk/ aszw/

Copyright

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.